Từ điển Phật học

Chủ trương
Thích Nguyên Lộc

Biên tập
Thích Nguyên Hùng
Viên Lợi
Tuệ Lạc


Chùa Vạn Hạnh
3 rue du Souvenir Français
44800 Saint Herblain
Email vanhanh@vanhanh.fr
Site http://www.vanhanh.fr

 Tìm theo chữ  

Tiếng Việt
Franais
English
中文
Sankrit,Pali

 Tìm theo vần 
a b c e f g h i 
j k l m n o p q 
r s t u v w x y z 

 Tìm theo đề tài :
Phật và Bồ TátKinh tạngTên, địa danhTừ phật học

Song ngữ
VN-FRVN-ENVN-CHFR-VNFR-ENEN-VNEN-FR
Tứ v sở u               四無所畏    catvāri-vaiśāradyāni
Bốn điều khng sợ hi, hay khng do dự, khng mơ hồ, gồm bốn điều của Bồ Tt v bốn điều của Như Lai. Cn gọi l bốn loại tr lực (tứ chủng tr lực, 四種智力), bốn điều tự tn, gọi tắt l Tứ v u.

A. Tứ v sở u của Phật

Phạm Catvāri tathāgatasya vaiśāradyāni. Phật thnh tựu tr tuệ đầy đủ mười thứ sức mạnh, thuyết php giữa đại chng khng c g đng lo sợ.

1. Chư php hiện đẳng gic v u (Phạm sarva-dharmābhisaṃbodhi-vaiśāradya): khng hề sợ hi hay do dự khi tự tuyn bố l đ chứng ngộ hết thảy php. Đối với tất cả cc php, Phật đều r biết một cch tường tận. Do đ, đối với những chng sinh v khng biết về cc php m đặt cu hỏi th Ngi giải đp một cch tự tại, khng c g sợ hi. Điều v u ny cn gọi l Nhất thiết tr v sở u.

2. Lậu vĩnh tận v u (Phạm sarvāsrava-kṣaya-jāna-vaiśāradya): khng hề sợ hi hay do dự khi tuyn bố l biết r sự diệt tận hết thảy nhiễm. Cn gọi l Lậu tận v sở u. Phật đ dứt sạch hết tất cả mọi phiền no, khng c sự sợ hi từ cc nạn bn ngoi.
3. Thuyết chướng php v u (antarāyika-dharmānanyathātva-niścita-vyākaraṇa-vaiśāradya): khng hề sợ hi, khng mơ hồ, khi ni một cch dứt khot những yếu tố g cản trở sự chứng ngộ. Phật ni php nhiễm chắc chắn gy trở ngại sự tu tập. Khi ni như vậy, Phật khng hề lo sợ sự bắt bẻ hay gạn hỏi của bất cứ ai. Điều ny cn được gọi l Thuyết chướng đạo v sở u.

4. Thuyết xuất đạo v u (saṃpad-adhigamāya nairyāṇika-pratipat-tathātva-vaiśāradya): khng sợ hi khi cng bố tnh chn thật của sự thực hnh dẫn đến sự chứng ngộ. Phật chỉ by con đường thot ly sinh tử, chỉ by phương php tu tập để thot ly khổ đau. V u ny cn được gọi l Thuyết tận khổ đạo v sở u, bởi Phật tuyn thuyết đạo xuất ly m khng sợ hi điều g.

Bốn điều V u trn đy, căn cứ vo Thuận chnh l luận, quyển 75, th hai điều V u trước l biểu hiện cho đức tnh tự lợi của Phật, hai điều V u sau l biểu hiện cho đức tnh lợi tha của Phật. Trong đức tự lợi, điều thứ nhất gọi l Tr đức (thnh tựu tr tuệ), điều thứ hai gọi l Đoạn đức (dứt hết phiền no). Trong đức lợi tha, điều thứ nhất gọi l Linh tu đoạn đức (gip chng sinh tu tập đoạn trừ phiền no), điều thứ hai l Linh tu tr đức (gip chng sinh tu tập thnh tựu tr tuệ).

Theo Luận cu x, quyển 27, th: Chnh đẳng gic v u lấy 10 tr (thế tục, php, loại, khổ, tập, diệt, đạo, tha tm, tận, v sinh tr - xem Thập tr) lm tnh, tương đương với Xứ phi xứ tr lực trong 10 lực. Lậu vĩnh tận v u lấy 6 tr (trong 10 tr, trừ khổ, tập, đạo, tha tm) lm tnh, tương đương với Lậu tận tr lực. Thuyết chướng php v u lấy 8 tr (trừ diệt, đạo) lm tnh, tương đương với Nghiệp dị thục tr lực. Thuyết xuất đạo v sở u lấy 9 tr (trừ diệt tr) lm tnh, tương đương với Biến th hnh tr lực.

Ngoi ra, trong kinh luận của Tiểu thừa thường lấy bốn sự khng sợ hi ny cng với 10 lực, 3 niệm trụ, đại bi lm thnh 18 php bất cộng. Tuy nhin, đại thể th cả Tiểu thừa lẫn Đại thừa đều ni như nhau về Tứ v sở u của Phật.

B. Bốn v sở u của Bồ tt

Phạm Bodhisattvānāṃ catvāri vaiśāradyāni. Bồ tt cũng thnh tựu đầy đủ tr tuệ, thuyết php giữa đại chng cũng khng c g sợ hi.

Theo luận Đaị tr độ v Đại thừa nghĩa chương, Tứ v sở u của Bồ tt l:

1. Năng tr v sở u: Bồ tt lắng nghe, ghi nhớ tất cả cc php, khng bao giờ qun mất, do đ, lc ở giữa đại chng thuyết php, khng c g sợ hi.

2. Tri căn v sở u: Bồ tt biết tất cả căn cơ, trnh độ thng minh hoặc ngu tối của chng sinh, tuỳ theo đối tượng m thuyết php, khng hề sợ hi.

3. Quyết nghi v sở u: Bồ tt giải quyết tất cả mọi nghi ngờ của chng sinh, đng như php m trả lời, khng c g sợ hi.

4. Đp bo v sở u: Tất cả những cu hỏi của chng sinh, Bồ tt đng như php trả lời tự tại, khng c g sợ hi.