Hiện đang có 2 người 
0 thành viên
 Số lần viếng  : 
Đăng nhập 
Email
Mã số 
Thành viên mới ?
Quên mã số ?
Trang chủ
Tin tức
 Kinh Điển
Phật học
 Chuyện đời - Chuyện đạo
 Lời Phật dạy
 Phật đản
 Phật học thường thức
 Phật pháp căn bản
 Tịnh Độ
 Vu Lan
 Từ điển Phật học
Truyện tích Phật Giáo
 Thơ văn
Phim
 Âm nhạc Phật giáo
H́nh ảnh
Thư tín
Pháp thoại
Trang tuởng niệm
 
HIẾU VÀ CÁCH BÁO HIẾU

Chữ hiếu có nghĩa là con cái đối với cha mẹ phải tận tâm tận lực cung phụng, hầu hạ, cúng dường. C̣n gọi là hiếu thuận, hiếu dưỡng.

Trong nhà Phật, có rất nhiều kinh nói về chữ hiếu. Không luận là người tại gia hay xuất gia, đều được Đức Phật dạy cho biết cách hiếu thuận.

Chẳng hạn như trong kinh Hiếu tử có nói: “Cha mẹ sanh con, cưu mang mười tháng, như mang trọng bệnh, đến ngày sanh nở, mẹ sợ cha lo, t́nh cảnh như vậy, lời không nói hết”.

Kinh Phạm vơng, quyển hạ, nói: “Hiếu là pháp chí đạo, cho nên lấy hiếu làm giới”.

Kinh Đại thừa bổn sanh tâm địa quán, quyển thứ 2, phẩm báo ân, nói: “Cha có ân từ, mẹ có ân bi, nếu như có người cung kính cúng dường cho 100 vị Đại Bà-la-môn tu hạnh thanh tịnh, hay 100 vị Đại thần tiên đắc quả ngũ thông, hay 100 vị thiện hữu, nhất tâm cúng dường trải qua hết trăm ngàn kiếp, công đức có được cũng không bằng khởi một niệm có hiếu với cha mẹ. V́ vậy, siêng năng tu tập và hiếu dưỡng cha mẹ có phước đức như cúng dường chư Phật, không có sai biệt”.

Luật ngũ phần, quyển 20, nói: “Nếu như có người vai phải cơng cha, vai trái cơng mẹ, dù cho cha mẹ đại tiểu tiện trên đó cũng không nản ḷng; lấy thức ăn và y phục tốt nhất trong thiên hạ để cúng dường cha mẹ, trải qua một trăm năm, cũng không thể đền đáp được công ơn lớn như núi Tu-di của cha mẹ. Cho nên, phải tận tâm, tận lực, suốt đời cung dưỡng cha mẹ, nếu không làm được, tất mang trọng tội”.

Kinh Tăng chi, phẩm hai pháp cũng nói: “Có hai người không thể báo ơn hết được. Đó là cha và mẹ”. Rồi Đức Phật dạy: “Này các Tỳ-kheo, nếu có người vai trái vác cha, vai phải vác mẹ, trải qua ngàn vạn năm, lo áo quần, cơm nước, giường nệm, ngọa cụ, thuốc men chữa bệnh, đại tiện, tiểu tiện ngay trên vai, vẫn chưa thể báo ơn hết được. Tỳ-kheo nên biết, cha mẹ ân trọng, bồng bế, nuôi dưỡng, tùy lúc giữ ǵn không lỡ thời tiết, xem như mặt trời, mặt trăng. Do phương tiện nầy mà biết ân nầy khó báo đáp. Cho nên, này các Tỳ-kheo, phải cúng dường cha mẹ, thường phải hiếu thuận”.

Công ơn cha mẹ như thế là không thể nào nói hết, là vô lượng, vô biên. Thế nhưng sự báo hiếu, tức là sự đền đáp công ơn ấy lại hữu hạn. Hữu hạn trước hết là bởi đời người quá ngắn, cho nên tận cả cuộc mà vẫn chưa thể báo hiếu xong. Hữu hạn nữa là các pháp của thế gian không phải là pháp chí thiện, không đủ giá trị để đền đáp công ơn to lớn của mẹ cha. Nhưng cái hữu hạn hơn hết là sự thấy biết hạn hẹp của chúng sanh, tức là không thấy được công ơn trời biển của mẹ cha; và không biết cách báo hiếu chí thiện. Phật ra đời là để khai mở sự thấy biết này cho chúng sanh, trước khi khai mở tuệ giác giải thoát. Nói cách khác, Phật dạy cho chúng sanh hiếu thuận với cha mẹ trước, để làm tṛn bổn phận con người trước rồi mới dạy cho pháp giải thoát. Điều này được thấy rơ trong Bồ-tát giới Phạm vơng, ngay sau khi thành tựu quả vị Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, Đức Phật Thích-Ca-Mâu-Ni đă quy định rằng: “Hiếu thuận đối với Cha Mẹ, Sư trưởng, chư Tăng, đối với Tam bảo - sự hiếu thuận phù hợp chánh pháp chí thượng, sự hiếu thuận ấy gọi là giới, cũng gọi là năng lực chế ngự, đ́nh chỉ mọi sự tội lỗi”. Cho nên đạo Phật c̣n gọi là Đạo hiếu.

Đạo hiếu đó mỗi người phải tự thực hiện, phải tự báo hiếu cha mẹ ḿnh chứ không thể trông nhờ vào người khác. Kinh Tăng nhất A-hàm cho biết, khi Di mẫu của Phật, tức Đại Ái Đạo Tỳ-kheo-ni Bát Niết-bàn, chư Thiên, Trời, Rồng… muốn thay Phật thực hiện nghi lễ trà tỳ, nhưng Phật không cho phép. Ngài nói: “Cha mẹ sinh con, cho con nhiều lợi ích, ân trọng dưỡng nuôi, bú mớm ẵm bồng, cần phải báo ân, không được không báo ân. Chư Thiên nên biết, chư Phật quá khứ, thân mẫu sinh thành đều diệt độ trước, sau đó chư Phật Thế Tôn đều tự cúng dường trà tỳ xá-lợi. Giả sử chư Phật Thế Tôn ở tương lai, thân mẫu sinh thành cũng diệt độ trước, sau đó chư Phật đều tự cúng dường. Do phương tiện này biết Như Lai nên tự cúng dường cha mẹ, chẳng phải Trời, Rồng, Quỷ thần làm được”.

Như vậy, chư Phật trong ba đời đều phải đích thân cúng dường xá lợi cha mẹ ḿnh, bởi không ai có thể làm thay việc báo hiếu. Chư Phật c̣n thế huống là hàng phàm phu chúng ta? Cho nên, mỗi chúng ta hăy tự báo hiếu cho cha mẹ của ḿnh, theo đúng lời Phật dạy, và đừng bao giờ vọng tưởng rằng cứ đến mùa Vu Lan th́ ghi tên ông bà tổ tiên cha mẹ và gởi tiền xin lễ kỳ siêu trong chùa là làm xong hiếu sự.

Phật dạy rất nhiều cách báo hiếu, nhưng tựu trung th́ có hai cách chính, là hiếu thế gian và hiếu xuất thế gian.

Hiếu thế gian là cách thường t́nh ai cũng có thể làm được, đó là cung cấp cho cha mẹ cơm áo, thuốc thang, vật dụng, chăm sóc, thăm viếng, hầu cận… nhưng hơn hết là sự ân cần, thương yêu, kính trọng mẹ cha. Người ta nói ‘của cho không bằng cách cho’, nhất là cho cha mẹ. Cha mẹ cần nơi con cái không phải là những vật chất, thứ mà cha mẹ đă từng khổ cực t́m kiếm cho con. Cha mẹ cần ở nơi con sự trưởng thành và hạnh phúc, cần nơi con t́nh thương và quan tâm. Cho dù vậy, cách báo hiếu này cũng chỉ báo hiếu được phần nào công ơn của cha mẹ mà thôi, chưa thể gọi là tận hiếu.

Tận hiếu phải là hiếu xuất thế gian, tức là khuyên cha mẹ làm lành, giữ giới, ăn chay, niệm Phật.

Kinh Tỳ ni mẫu, quyển 2, nói: “Nếu cha mẹ nghèo khổ bần hàn, th́ trước hết phải khuyên cha mẹ thọ tam quy, giữ ngũ giới hay thập thiện, rồi sau đó mới cung phụng vật thực, y áo; bởi v́ chỉ có cách báo hiếu theo Phật pháp mới có thể giúp cho cha mẹ măi măi xa ĺa khổ đau, thoát khỏi bần hàn, được vui an lạc”.

Kinh Trung A-hàm có ghi lại sự kiện Di mẫu của Phật, bà Cù-đàm-di, cúng dường Thế Tôn tấm y may bằng kim tuyến, Thế Tôn không nhận mà bảo bà hăy cúng dường đại chúng. Tôn giả A-nan trách khéo Thế Tôn bằng cách nhắc nhở rằng Cù-đàm-di có công nuôi dưỡng Thế Tôn khi thân mẫu của Ngài qua đời. Thế Tôn đồng ư rằng Cù-đàm-di đă đem lại cho Ngài nhiều lợi ích, nhưng chính Ngài cũng đă đem lại cho Cù-đàm-di nhiều lợi ích hơn nữa, đó là nhờ Ngài mà Cù-đàm-di quy y Tam bảo, nghe pháp Tứ đế, thành tựu tín, giới, đa văn, bố thí, trí tuệ… Đức Phật dạy: ‘Này A-nan, nếu có người nhờ người ấy mà được quy y Tam bảo, không nghi ngờ Tứ đế, thành tựu tín, giới…, th́ người này cúng dường lại người kia suốt đời vẫn chưa thể đền ơn’.

Như vậy, chỉ bằng cách dẫn dắt cha mẹ vào đạo, hướng dẫn cha mẹ quy y Tam bảo, giữ ngũ giới, niệm Phật cầu văng sanh, nghe Phật pháp… mới có thể báo hiếu đến chỗ rốt ráo, mới được gọi là tận hiếu. Hơn nữa, khi con cái dẫn dắt cha mẹ vào đạo th́ không những hiếu đạo được vuông tṛn mà ngược lại cha mẹ c̣n mang ơn con cái. Tuy nhiên, chúng ta ai cũng biết rằng, một khi ḿnh đă biết tu tập th́ không bao giờ nghĩ rằng ai đó đă mang ơn ḿnh, huống nữa là nghĩ cha mẹ mang ơn ḿnh sao?

Đó là nói trường hợp cha mẹ chưa biết đạo. Trong trường hợp cha mẹ đă biết đạo, đă biết tu tập th́ phận làm con chỉ cần noi gương cha mẹ mà tu tập cho tinh tấn th́ đă là báo hiếu rồi.

Kinh Tăng nhất A-hàm cho biết, người nào có hiếu với cha mẹ th́ sẽ được năm quả báo thù thắng vi diệu, đó là: 1. ít bệnh, 2. đoan trang xinh đẹp, 3. có oai thế lớn, 4. được sanh trong gia đ́nh thượng lưu, 5. giàu sang phú quư. Nhưng, là người Phật tử, khi báo hiếu mẹ cha không ai nghĩ rằng ḿnh báo hiếu để cầu năm phước báo trên. Mục đích của sự tu tập là đạt được giác ngộ giải thoát. Khi mục đích này đạt được th́ phước báo đâu chỉ có năm sự như trên!

Hiếu theo thế gian chỉ trong một đời, đó là cái hiếu nhỏ; hiếu theo Phật giáo thời gian không thể tính hết, nhờ vậy cha mẹ được sanh Tịnh độ, phước thọ vô cùng, số kiếp như cát của sông Hằng, đó là đại hiếu. Vậy nên, mọi người hăy nhất tâm mà niệm Phật để báo hiếu mẹ cha. Nam mô A-di-đà Phật.

Số lần xem: 1191
Vu Lan
HIẾU VÀ CÁCH BÁO HIẾU
Thích Nguyên Hùng
2010-08-21
CHỮ HIẾU CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
Hạo Nhiên
2009-09-03
LỄ HỘI DÂNG Y
Thích Nguyên Hùng
2009-08-07
Ngày Xá tội
Thích Nguyên Hùng
2005-09-21
Tự tứ - Ngày báo hiếu
Thích Nguyên Hùng
2005-09-21

Website: http://chuavanhanh.free.fr
Email: chuavanhanh@free.fr
;