Trang chủ En français Tin tức H́nh ảnh Thơ Văn Âm nhạc
Vu Lan
Thích Nguyên Hùng

Nói đến công ơn của cha mẹ, th́ ở đâu cũng có nói, nhưng nói nhiều nhất và hay nhất, không đâu bằng trong kinh Phật. Như Tương Ưng II, nói: “Này các Tỳ kheo, cái này là nhiều hơn, tức là sữa mẹ mà các người đă uống, trong khi các người lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài, chứ không phải là nước trong bốn biển”. Tăng Chi I, nói: “Có hai hạng người, này các Tỳ-kheo, Ta nói không thể trả ơn được. Thế nào là hai? Mẹ và cha. Nếu một bên vai cơng mẹ, này các Tỳ-kheo, nếu một bên vai cơng cha, làm vậy suốt 100 năm cho đến 100 tuổi. Như vậy, này các Tỳ-kheo cũng chưa làm đủ hay trả ơn đủ cho mẹ và cha. Nếu đấm bóp, thoa xức, tắm rửa, xoa gội, và dù tại đấy, mẹ cha có văi đại tiện, tiểu tiện, dù như vậy, này các Tỳ-kheo cũng chưa làm đủ hay trả ơn đủ mẹ và cha. V́ cớ sao? V́ rằng, này các Tỳ-kheo, cha mẹ đă làm nhiều cho con cái, nuôi nấng, nuôi dưỡng chúng lớn, giới thiệu chúng vào đời này”.

Những lời như thế, đức Phật nói nhiều lắm. Nhưng nói đầy đủ nhất, hay nhất, là hai bản kinh mà ai cũng biết, Kinh Vu Lan và Kinh Báo Ân Cha Mẹ. Kinh này không những chỉ ca ngợi công ơn trời biển của cha mẹ, mà c̣n chỉ cách để đền đáp công ơn ấy. Đền đáp bằng cách phụng dưỡng, khuyến tu khi cha mẹ c̣n sống, và cứu độ khi cha mẹ đă quá văng.

Cách phụng dưỡng cha mẹ, đức Phật dạy kỹ lắm, như Tăng Chi II: “Này Mahànàma, vị thiện nam tử, với những tài sản do nỗ lực tinh tấn thu hoặch được, do sức mạnh của cánh tay gom góp lại, phải trả bằng những giọt mồ hôi đổ ra, làm một cách hợp pháp, cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường cha mẹ”. Đoạn này dạy con cái phải phụng dưỡng cha mẹ bằng sức lao động chân chánh. Không thể v́ lư do phụng dưỡng cha mẹ mà làm việc bất chánh. Trung bộ II, cảnh giác: “Có những hành động khác, có nhân, đúng pháp, với những hành động này, có thể phụng dưỡng cha mẹ, là không làm các điều ác, làm các điều lành. Những người làm các điều ác để nuôi dưỡng cha mẹ, cũng không thể tránh khỏi quả báo của những hành vi bất thiện của ḿnh. Và như vậy, không thể lấy lư do nuôi dưỡng cha mẹ để tự cứu ḿnh và bào chữa cho những hành vi bất chánh của ḿnh”.

Đó là nói phụng dưỡng cha mẹ về mặt vật chất. Thực hiện tốt điều này, vẫn chưa được coi là làm tṛn bổn phận của người con, nhất là người con Phật tử. Cho nên, trong Tăng chi I, đức Phật dạy: “Những ai đền ơn bằng cách nuôi dưỡng, cúng dường cha mẹ với của cải vật chất, tiền bạc thời không bao giờ đủ để trả ơn cha mẹ. Nhưng này các Tỳ-kheo, ai đối với cha mẹ không có ḷng tin, th́ khuyến khích, hướng dẫn, an trú vào ḷng tin; đối với cha mẹ theo ác giới th́ khuyến khích, hướng dẫn an trú vào thiện giới; đối với cha mẹ xan tham, th́ khuyến khích, hướng dẫn an trú vào bố thí; đối với cha mẹ theo ác trí tuệ, th́ khuyến khích, an trú vào trí tuệ, cho đến như vậy, này các Tỳ-kheo, là làm đủ và trả ơn đủ cho mẹ và cha”. Như vậy, phụng dưỡng cha mẹ được gọi là làm đủ và trả ơn đủ chính là tự ḿnh bản thân ḿnh biết tu tập và hướng dẫn cha mẹ tu tập thiện pháp, biết quy y Tam bảo, phát khởi niềm tin, nhất tâm niệm Phật.

Những người con biết phụng dưỡng cha mẹ, làm trọn hiếu đạo, là những người được đại công đức. Tăng Nhất A-hàm, ghi: “Có hai việc làm cho phàm phu được đại công đức, thành đại quả báo, được vị cam lộ, đến chỗ vô vi, ấy là phụng sự cha và phụng sự mẹ. Phụng sự cha mẹ được đại công đức thành đại quả báo cũng y như được đại công đức thành đại quả báo khi hiến cúng vị bồ tát chỉ c̣n một đời nữa là thành Phật. V́ vậy, các thầy Tỳ-kheo, hăy luôn luôn nhớ mà hiếu thuận phụng dưỡng cha mẹ” (Phẩm thiện tri thức, kinh số 10).

Đức Phật đề cao những gia đ́nh có con cái hiếu thảo với cha mẹ lên ngang hàng với Phạm thiên, như trong Tăng chi I, ghi: “Những gia đ́nh nào, này các Tỳ kheo, trong ấy các con cái kính lễ mẹ cha ở nhà, những gia đ́nh ấy được chấp nhận ngang bằng với Phạm thiên. Những gia đ́nh nào, này các Tỳ kheo, trong ấy, các con cái kính lễ cha mẹ ở trong nhà, những gia đ́nh ấy được chấp nhận như các Đạo sư thời xưa. Những gia đ́nh nào, này các Tỳ kheo, trong ấy các con cái kính lễ mẹ cha ở trong nhà, những gia đ́nh ấy được chấp nhận là đáng được cúng dường".

Tăng Nhất A-hàm đặc biệt nhắc nhở: “Các thầy Tỳ-kheo, có hai người mà các thầy hướng dẫn làm điều thiện đi nữa cũng vẫn chưa trả ơn được, đó là cha và mẹ. Các thầy phải phụng dưỡng cha mẹ, luôn luôn hiếu thuận cho đúng lúc, không lỡ mất cơ hội” (Phẩm thiện tri thức, kinh số 11).

“Hiếu thuận đúng lúc, không để lỡ mất cơ hội”, tức là khi cha mẹ c̣n sống. Khi cha mẹ c̣n sống mà không lo phụng dưỡng theo nhu cầu, đến khi cha mẹ mất mới làm mọi cách siêu độ, chẳng hạn như đợi đến ngày rằm tháng bảy mới thiết lễ Vu Lan Bồn, th́ đó là điều không đúng ư Phật chút nào. Nếu người xuất gia mà mắc phải lỗi lầm này, tức là “khi cha mẹ cần đến ḿnh, ḿnh không thể đáp ứng, th́ thà ở tại gia để suốt đời phụng dưỡng cha mẹ” (Trung A-hàm, phẩm Vương tương ưng).

Nói như vậy không có nghĩa là làm pháp siêu độ không có ích ǵ. V́ Kinh Vu Lan Bồn và Kinh Báo Ân Cha Mẹ đều chỉ cách thức cứu độ cho cha mẹ. Cách ấy là thắng pháp Vu Lan, là cúng dường trai tăng trong ngày Tăng tự tứ rằm tháng bảy. Pháp thức này ngày nay vẫn c̣n được duy tŕ, và trở thành mùa lễ hội, mùa báo hiếu.

Tự tứ là ngày tha thứ giữa những người c̣n sống với nhau, biết cởi bỏ hận thù ràng buộc để sống trong t́nh thương yêu, hiểu biết và cảm thông. C̣n có ngày hội nào vui hơn khi con người biết nh́n nhau trong t́nh thương, sự hiểu biết và cảm thông, tha thứ? Oan khiên trở thành ân nghĩa. Ân cha mẹ, ân thầy tổ, ân của trời đất, ân của đồng loại. Ân nghĩa ấy đă thắt chặt t́nh người qua bao nhiêu kiếp. Do đó, trong ngày này, mười phương chư Phật đều nở nụ cười hoan hỷ. Và đây chính là ư nghĩa của ngày báo hiếu lễ Vu Lan.

Rằm tháng Bảy, Thắng Hội Vu Lan, là ngày hội cứu đảo huyền, ngày giải tỏa oan khiên treo ngược tội nhân trên rừng đao, biển lửa. Nỗi khổ đau đó đều xuất phát từ ḷng hận thù, tham lam, cố chấp, si mê. Chừng nào hận thù c̣n ràng buộc, oan khiên chưa được bày tỏ th́ cuộc đời chưa hết khổ đau. Cho nên, rằm tháng Bảy hăy là ngày buông tay rũ sạch những tham vọng của một đời, hăy khéo chu tất những món nợ ân t́nh đă từng chôn sâu dưới ḷng đất, bằng cách đặt hết ḷng ḿnh vào Tam Bảo và nhất tâm hệ niệm: Nam Mô A Di Đà Phật.

Vu Lan

Tịnh Độ
Phật pháp căn bản
Phật học thường thức
Phật đản
Lời Phật dạy
Chuyện đời - Chuyện đạo


Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bảnện đạo TĂNG N

Chuyện đời - Chuyện đạo
Chuyện đời - Chuyện đN

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bảnaTE ULLAMBANA3;̐

Chuyện đời - Chuyện đạo
Chuyện đời -

Chuyện đời - Chuyện đạo
Chuyện đời - Chuy&#

Chuyện đời - Chuyện đạo
Chuyện đ

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bảnện &

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bản0;I XƯA841

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bản0;I XƯA73;ạo#432;

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bản0;I XƯ

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bản0;I XƯA&#

Chuyện đời - Chuyện đạo
Chuyện đời

Phật pháp căn bản
Phật pháp căn bản Công

Chuyện đời - Chuyện đạo
Chuyện đời - Chuyện đạo
Website: http://chuavanhanh.free.fr
Email: chuavanhanh@free.fr