Từ điển Phật học

Chủ trương
Thích Nguyên Lộc

Biên tập
Thích Nguyên Hùng
Viên Lợi
Tuệ Lạc


Chùa Vạn Hạnh
3 rue du Souvenir Français
44800 Saint Herblain
Email vanhanh@vanhanh.fr
Site http://www.vanhanh.fr

 Tìm theo chữ  

Tiếng Việt
Franais
English
中文
Sankrit,Pali

 Tìm theo vần 
a b c e f g h i 
j k l m n o p q 
r s t u v w x y z 

 Tìm theo đề tài :
Phật và Bồ TátKinh tạngTên, địa danhTừ phật học

Song ngữ
VN-FRVN-ENVN-CHFR-VNFR-ENEN-VNEN-FR
Phiền no      Facteurs de perturbation        煩惱    kleśa
Cn gọi l Tuỳ min.
Những phiền no tiềm phục bn trong th gọi l Tuỳ min. Những phiền no biểu hiện ra bn ngoi th gọi l Triền.
Phiền no l những tc dụng tm l lm cho thn, tm no loạn, buồn rầu, bức rức, kh chịu; khiến cho thn, tm khng được bnh tĩnh.
Nhập A-t-đm luận, quyển thượng, ghi : Ci g lm cho thn tm buồn rầu, bức rức, phiền muộn, bức no lin tục th gọi l Phiền no, cũng gọi l Tuỳ min.
Đại T-b-sa luận , quyển 60, Cu-x luận, quyển 20, đều ni rằng, tất cả những Phiền no đều do ba thứ sức mạnh sau đy m khởi, đ l nhn lực, cảnh giới lực v gia hnh lực. Những Tuỳ min l những Phiền no tiềm phục, ẩn su bn trong tm thức chưa đoạn trừ hay mnh chưa nhận biết hết l nhn lực (sức mạnh của ci (nguyn) nhn). Cảnh giới trước mắt thuận theo lng tham muốn l cảnh giới lực (sức mạnh của ngoại cảnh). Duyn theo cảnh giới m khởi ln phi l tc l gia hnh lực.
Phiền no c rất nhiều loại, nhưng một cch tổng qut th c hai loại, gọi l M l v M sự. M l tức l Kiến hoặc, chỉ cho trạng thi u m khng thấy được l Tứ đế, l loại phiền no m khi đạt được địa vị Kiến đạo th mnh sẽ đoạn trừ hết (kiến đạo sở đoạn). M sự tức l Tu hoặc, chỉ cho trạng thi u m sự tướng vạn vật, bị cảnh giới bn ngoi lm cho bức rức, phiền no, khi đến địa vị Tu đạo th đoạn trừ hết phiền no ny (tu sở đoạn).
Trong Kiến hoặc v Tu hoặc c 6 loại phiền no căn bản, l tham, sn, si, mạn, nghi v kiến, gọi l Căn bản phiền no, hoặc gọi l Lục tuỳ min. Trong 6 phiền no căn bản ny, th phiền no kiến gồm c 5 loại, l thn kiến, bin kiến, t kiến, kiến thủ kiến, giới cấm thủ kiến, gọi l Ngũ lợi sử ; cn cc phiền no tham, sn, si, mạn, nghi gọi l Ngũ độn sử. Như vậy, tổng cộng c 10 sử, gọi l Thập căn bản phiền no hay Thập tuỳ min ; Ngũ lợi sử chỉ thuộc về M l, cn Ngũ độn sử thuộc th m cả L lẫn Sự.